Π78 - Πολιτισμός- Κρητικά Χρονικά Τόμος Ι'
Τα «Κρητικά Χρονικά», πρωτοπόρο επιστημονικό περιοδικό που εξέδιδε από το 1947 στο Ηράκλειο ο Ανδρέας Γ. Καλοκαιρινός, υπήρξαν επί δεκαετίες ένας από τους βασικούς μοχλούς της κρητολογικής έρευνας. Στις σελίδες τους παρουσιάσθηκαν εκατοντάδες πρωτότυπα άρθρα και μελέτες αρχαιολογικού, ιστορικού, λαογραφικού και φιλολογικού ενδιαφέροντος, με επίκεντρο την ιστορία και τον πολιτισμό της Κρήτης από την αρχαιότητα ως τις αρχές του 20ου αιώνα.
Οι δεκατέσσερις πρώτοι τόμοι τους (Α' / 1947 – ΙΔ’ / 1960) έχουν εδώ και πολλά χρόνια εξαντληθεί, χωρίς όμως το ενδιαφέρον των ερευνητών αλλά και ενός ευρύτερου κοινού για το περιεχόμενό τους να έχει ατονήσει. Για το λόγο αυτό η Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών πρότεινε την ψηφιοποίησή τους, στο πλαίσιο του Προγράμματος «Κοινωνία της Πληροφορίας», ώστε τα 405 άρθρα που περιλαμβάνονται στους δυσεύρετους αυτούς τόμους να συνεχίσουν να είναι προσιτά σε κάθε ενδιαφερόμενο μέσω του διαδικτύου.
Στη παρούσα ενότητα συνόλων ανοικτών δεδομένων, παρουσιάζονται μερικά από τα αποτελέσματα υλοποίησης Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων της περιόδου 2000 – 2014 προς ενημέρωση και χρήση από ενδιαφερόμενους. - Για τη Δ/νση Πληροφορικής & Επικοινωνιών, Κων/νος Στραταριδάκης, PhD, Υπεύθυνος Διεύθυνσης και Συντονιστής Ευρωπαϊκών Προγραμμάτων περιόδου 2000 – 2014.
k.strataridakis@apdkritis.gov.gr
Δεδομένα και Πόροι
title | description | filetype | fileURL |
---|---|---|---|
Το έργον της Εταιρίας Κρητικών Ιστορικών Μελετών κατά το 1956. | Παρουσιάζεται το έργο της Εταιρίας Κρητικών Ιστορικών Μελετών κατά το 1956. Στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα συμπληρώθηκαν οι εργασίες έκθεσης του Ιστορικού Μουσείου και εμπλουτίσθηκαν οι συλλογές του. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/28._to_ergon_tis_etairias_kritikon_istorikon_meleton_kata_to_1956.pdf | |
Η αρχαιολογική κίνησις εν Κρήτη κατά το έτος 1956. | Κατά το 1956 συνεχίστηκαν οι εργασίες έκθεσης του Μουσείου Ηρακλείου και εμπλουτίσθηκαν το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης, οι συλλογές Ιεράπετρας, Αγίου Νικολάου και Γόρτυνας και τα Μουσεία Ρεθύμνης και Χανίων. Οργανώθηκε η συλλογή Νεαπόλεως. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/27._i_arhaiologiki_kinisis_en_kriti_kata_to_etos_1956.pdf | |
Υπόμνημα της Εταιρίας Κρητικών Ιστορικών Μελετών περί του κινδύνου εξαφανίσεως του τοπωνυμικού πλούτου της Κρήτης | Ετοιμάζοντας την έκδοση Τοπωνυμικού Λεξικού της Κρήτης, η Εταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών συγκέντρωσε περίπου 30.000 τοπωνύμια από όλο το νησί. Πολλά από αυτά ανάγονται στους προελληνικούς, τους αρχαίους ελληνικούς και τους βυζαντινούς χρόνους, ελάχιστα υποδεικνύουν εγκατάσταση ξενόγλωσσων στο νησί, ενώ υπάρχουν και τοπωνύμια αγνώστου ετυμολογίας. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/26._ypomnima_tis_etairias_kritikon_istorikon_meleton_peri_toy.pdf | |
Δύο σημειώσεις σχετικά με τις κρητικές τοιχογραφίες. | Δύο σύντομες συζητήσεις θεμάτων της τοιχογραφίας των κρητικών εκκλησιών. Η πρώτη αφορά στον θρήνο της Άννας και του Ιωακείμ στο ναό της Παναγίας Κεράς Κριτσά. Η σκηνή της “Οικίας των Αγίων Άννας και Ιωακείμ” βρίσκεται στο νότιο κλίτος του ναού, το αφιερωμένο στην Αγία Άννα, και αποτελεί μέρος του κύκλου της ζωής της Θεοτόκου. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/25._dyo_simeioseis_shetika_me_tis_kritikes_toihografies.pdf | |
Εκθέσεις και υπομνήματα από την αλληλογραφία του Γαλλικού Προξενείου Κρήτης. | Το άρθρο χωρίζεται λόγω μεγέθους σε τέσσερις ενότητες, στις σελ. 323-325 του Η΄, 372-394 του Ι΄, 109-146 και 466-491 του ΙΔ΄ τόμου. Πρόκειται για δημοσίευση μέρους της αλληλογραφίας των Γάλλων προξένων της Κρήτης από το 1686 έως το 1730, στη γαλλική γλώσσα. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/24._ektheseis_kai_ypomnimata_apo_tin_allilogr._toy_gall._proxeneioy_kritis.pdf | |
Νομίσματα των εμίρηδων της Κρήτης στα Μουσεία του Ηρακλείου. | Περιγραφή και απεικόνιση 21 χάλκινων νομισμάτων από την περίοδο της Αραβοκρατίας στην Κρήτη, τα οποία μελετήθηκαν στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου και το Ιστορικό Μουσείο Κρήτης τον Απρίλιο του 1956. Όλα τα παραδείγματα χρονολογούνται στην περίοδο 850-950 μ.Χ. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/23._nomismata_ton_emiridon_tis_kritis_sta_moyseia_toy_irakleioy.pdf | |
Ένας Καρδινάλιος του Γκρέκο στη Μελβούρνη. | Στην Εθνική Πινακοθήκη της Βικτόριας υπάρχει ένας πίνακας που εικονίζει αδύνατο άνδρα με κόκκινο μανδύα, σκούφια και άσπρο κολάρο. Το κουρασμένο αλλά προσηλωμένο βλέμμα του κατευθύνεται προς ένα σημείο έξω από τη δεξιά πλευρά του έργου, αποδίδοντας την ένταση της εσωτερικής του ζωής. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/22._enas_kardinalios_toy_gkreko_sti_melboyrni.pdf | |
Μία Τουρκογραικική εγκύκλιος. | Δημοσιεύεται το ελληνικό κείμενο μιας έντυπης εγκυκλίου που εξέδωσε το Τοπικό Συμβούλιο Χανίων τον Ιούλιο του 1834 για την πάταξη της πορνείας. Το ίδιο κείμενο κυκλοφόρησε παράλληλα στην τουρκική γλώσσα. Κοινοποιήθηκε στον Πρόξενο της Αμερικής. Το περιεχόμενό του σημειώνεται επιγραμματικά τόσο στα αγγλικά όσο και στα ιταλικά πάνω στο έγγραφο. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/21._mia_toyrkograikiki_egkyklios.pdf | |
Κρήτες πρόσφυγες του 1667. | Στο Αρχειοφυλακείο Ζακύνθου, το οποίο καταστράφηκε από τον σεισμό και την πυρκαγιά του 1953, σωζόταν πλούσιο αρχειακό υλικό που αφορούσε τους Κρητικούς πρόσφυγες στη Ζάκυνθο. Το περιεχόμενο ορισμένων εγγράφων διασώθηκε χάρη στις σημειώσεις και τις μεταγραφές του αρχειοφύλακα Λεωνίδα Ζώη. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/20._krites_prosfyges_toy_1667.pdf | |
Ο αφέντης της Πάτρας. | Εξέταση των ιστορικών συγκυριών στον 13ο και 14ο αιώνα, με την παρουσίαση στοιχείων υπέρ της υπόθεσης ότι ο Αφέντης της Πάτρας στον Ερωτόκριτο δεν είναι Έλληνας, αλλά Αλβανός ή Τούρκος. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/19._o_afentis_tis_patras.pdf | |
Κρητικά μελετήματα: Β΄. Αι μικρογραφίαι του Ερωτοκρίτου εις τον κώδικα του Λονδίνου | Στο χειρόγραφο Harley 5644 της Βρετανικής Βιβλιοθήκης του Λονδίνου, το οποίο παρήχθη το 1710 στο εξιταλισμένο καλλιτεχνικό περιβάλλον της Ζακύνθου, σώζεται το κείμενο του Ερωτοκρίτου με σειρά μικρογραφιών. Στις περισσότερες από αυτές διακρίνονται βαθύτατες επιδράσεις από την ιταλική και μάλιστα τη βενετική τέχνη. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/18._kritika_meletimata_b._ai_mikrografiai_toy.pdf | |
Κρητικά μελετήματα: Α΄. Δύο έργα κρητικής ζωγραφικής εις την Walters Art Gallery της Βαλτιμόρης. | Στην Walters Art Gallery της Βαλτιμόρης εντοπίστηκαν δύο έργα κρητικής ζωγραφικής: μια εικόνα του Εμμανουήλ Τζάνε κι ένα ξυλόγλυπτο ζωγραφισμένο τρίπτυχο. Στην εικόνα παριστάνονται η Θεοτόκος με τον Ιησού, ο άγιος Ιωάννης Πρόδρομος και ο άγιος Φίλιππος. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/17._kritika_meletimata_a._dyo_erga_kritikis_zografikis_eis.pdf | |
Michael George Francis Ventris (12 Ιουλίου 1922-6 Σεπτεμβρίου 1956). | Άγγλος επιστήμονας Michael Ventris προώθησε σημαντικά το ζήτημα της ανάγνωσης της κρητομυκηναϊκής γραφής. Είχε αρχίσει να μελετά τη μινωική γλώσσα από την εφηβική του ηλικία. Στις μεθόδους αποκρυπτογράφησης των κρυπτογραφημάτων κατατοπίστηκε στο διάστημα της στρατιωτικής του υπηρεσίας κατά τον β΄ παγκόσμιο πόλεμο. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/16._michael_george_francis_ventris_12_ioylioy_1922-6_septembrioy_1956.pdf | |
Η επισκοπή Λάμπης και η Παναγία η Λαμπηνή. | Μετά την ανάκτηση της Κρήτης από τους Βυζαντινούς (961), η αρχαία επισκοπή Λάμπης μεταφέρθηκε στην περιοχή Καλαμώνος. πρόκειται για το σημερινό χωριό Μεγάλη Επισκοπή. Την περίοδο της βενετικής κυριαρχίας πέρασε σε λατίνους επισκόπους και μετά τα μέσα του 15ου αιώνα μεταφέρθηκε, ως επισκοπή Καλαμώνος πλέον, στην πόλη του Ρεθύμνου. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/15._i_episkopi_lampis_kai_i_panagia_i_lampini.pdf | |
Τουρκικό έγγραφο του 1671. | Μετά την άλωση της Κρήτης από τους Οθωμανούς, ο Σουλτάνος Μεχμέτ Δ΄ παραχώρησε τα χωριά Μαργαρίτες, Άγιο Θωμά και Αγία Βαρβάρα στον πορθητή του Χάνδακα Μεγάλο Βεζίρη Αχμέτ Κιοπρουλή. Η δωρεά έδινε στον Κιοπρουλή το δικαίωμα της ολοκληρωτικής κατοχής και της κληροδότησής τους. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/14._toyrkiko_eggrafo_toy_1671.pdf | |
Ο ζωγράφος Ευφρόσυνος. | Στη Μονή Διονυσίου του Αγίου Όρους σώζονται πέντε εικόνες του ζωγράφου Ευφρόσυνου, οι οποίες απαρτίζουν μια Μεγάλη Δέηση. Σε αναθηματικό επίγραμμα, που τις συνοδεύει, αναφέρεται - μαζί με το όνομα του ζωγράφου - η χρονολογία (1542) και το όνομα του αφιερωτή. πιθανότατα πρόκειται για τον κρητικό ιερομόναχο Κλήμη Γαητάνη, ο οποίος κληροδότησε στη Μονή Διονυσίου την ιδιόκτητη κρητική μονή της Κεράς Καβαλαρέας. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/13._o_zografos_eyfrosynos.pdf | |
Ανέκδοτοι δημοτικαί παραλλαγαί της Ερωφίλης και της Βοσκοπούλας. | Οι δημοτικές παραλλαγές των έργων της προσωπικής λογοτεχνίας μαρτυρούν την εξάπλωση που γνώρισαν τα έργα αυτά και την αίσθηση που προκάλεσαν στο λαό τόσο στον τόπο της αρχικής τους προέλευσης όσο και σε άλλες περιοχές. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/12._anekdotoi_dimotikai_parallagai_tis_erofilis_kai_tis_boskopoylas.pdf | |
Επιτύμβιον επίγραμμα εκ Πολυρρηνείας. | Μια επιτύμβια στήλη με ανάγλυφη παράσταση και επίγραμμα ανακαλύφθηκε κατά τη διάρκεια γεωργικών εργασιών στη θέση Λαγκός ή Πλαγάκι ή Αλώνι Μυλωνοστελιανού στην Πολυρρήνεια (σημερινό Πάνω Παλιόκαστρο Κισάμου). Κατατέθηκε στην αρχαιολογική Συλλογή Χανίων. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/11._epitymbion_epigramma_ek_polyrrineias.pdf | |
Αι τοιχογραφίαι του Αγίου Ευτυχίου Ρεθύμνης. | την περιφέρεια του χωριού Χρωμοναστήρι Ρεθύμνης σώζεται ο ναός του Αγίου Ευτυχίου με σπαράγματα τοιχογραφιών. Ο τύπος του είναι συνήθης στα νησιά του νοτιοανατολικού Αιγαίου. έχει πιθανότατα δεχτεί ανατολικές επιδράσεις. Ο γραπτός του διάκοσμος ανάγεται στον 11ο αιώνα. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/10._ai_toihografiai_toy_agioy_eytyhioy_rethymnis.pdf | |
Συμβολή εις την καλυτέραν γνώσιν της επαναστατικής περιόδου του 1841 εν Κρήτη. | Στις αρχές του 1841, ένοπλα μέλη των κρητικών επαναστατικών οργανώσεων της Αθήνας αποβιβάστηκαν στην επαρχία Σελίνου με σκοπό να υποκινήσουν εξέγερση, επωφελούμενοι των διαφορών μεταξύ του Σουλτάνου και του Μεχμέτ Αλί. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/9._symboli_eis_tin_kalyteran_gnosin_tis_epanastatikis_periodoy_toy_1841_en_kriti.pdf | |
Fritz Schachermeyer, Die ältesten Kulturen Griechenlands, Stuttgart 1955, σ. 300, Taf. XVI | Παρουσιάζεται το βιβλίο του Fritz Schachermeyer με θέμα τους αρχαιότατους πολιτισμούς της Ελλάδας σε σχέση με τους υπόλοιπους σύγχρονους προελληνικούς κύκλους. Το κατώτατο χρονικό όριο της μελέτης είναι το έτος 2000 π.Χ., δηλαδή η αρχή των παλαιότερων ανακτόρων της Κρήτης και του μεσοελλαδικού πολιτισμού. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/8._fritz_schachermeyer_die_altesten_kulturen_griechenlands_stuttgart_1955_s._300_taf._xvi.pdf | |
Christian Zervos, L’art de la Crète néolithique et minoenne, Éditions "Cahiers d’Art", 4o, σσ. 524, Paris 1956. | Παρουσιάζεται η μνημειώδης έκδοση του Χριστ. Ζερβού με τίτλο Η τέχνη της νεολιθικής και μινωικής Κρήτης. Πρόκειται για μια επισκόπηση του προϊστορικού κύκλου του νησιού με βάση την αρχαιολογική συλλογή του Μουσείου Ηρακλείου. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/7._christian_zervos_l_art_de_la_crete_neolithique_et_minoenne_editions.pdf | |
Κωνστ. Δ. Καλοκύρη: Η γέννησις του Χριστού εις την βυζαντινήν τέχνην της Ελλάδος, διατριβή επί διδακτορία, Αθήναι, 1956. | Παρουσιάζεται η διδακτορική διατριβή του επιμελητή των Βυζαντινών και Μεσαιωνικών Αρχαιοτήτων Κρήτης Κωνσταντίνου Καλοκύρη με τίτλο Η γέννησις του Χριστού στη βυζαντινή τέχνη της Ελλάδας. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/6._konst._d._kalokyri_i_gennisis_toy_hristoy_eis_tin_byzantinin.pdf | |
Ριμάδα για τη θρόνιαση της Μητρόπολης του Αγίου Μηνά. | Δημοσιεύεται η Ριμάδα για τη θρόνιαση της Μητρόπολης του Αγίου Μηνά με βάση το αυτόγραφο του συντάκτη της Νικολή Μαρκάκη από το Χουδέτσι. Το έργο είχε ολοκληρωθεί στις 5 Μαΐου 1895, είκοσι μέρες μετά το γεγονός που παρουσίαζε. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/5._rimada_gia_ti_throniasi_tis_mitropolis_toy_agioy_mina.pdf | |
Ο Άγιος Γεώργιος ο Απανωσήφης (Ιστορία μιας Μονής). | Μελετάται η ιστορία της μονής του Αγίου Γεωργίου του Απανωσήφη από την ίδρυσή της, κατά την τελευταία περίοδο της βενετοκρατίας, ως τις αρχές του 20ου αιώνα. Πληροφορίες αντλούνται κυρίως από χειρόγραφα της μονής, έγγραφα του Τουρκικού Αρχείου Ηρακλείου και προφορικές παραδόσεις. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/4._o_agios_georgios_o_apanosifis_istoria_mias_monis.pdf | |
Σούδα και Σπιναλόγκα. Πότε και πώς ηλώθησαν υπό των Τούρκων. | Τα φρούρια της Σούδας και της Σπιναλόγκας, τα οποία είχαν παραμείνει στην κατοχή των Βενετών μετά την άλωση του Χάνδακα το 1669, κατελήφθησαν από τους Οθωμανούς το 1715. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/3._soyda_kai_spinalogka._pote_kai_pos_ilothisan_ypo_ton_toyrkon.pdf | |
Ονομαστικός κατάλογος των εν Σούδα Κρητών του 1713. | Μετά την άλωση της Κρήτης από τους Οθωμανούς (1669), οι Βενετοί διατήρησαν τα φρούρια της Σούδας και της Σπιναλόγκας. Στο φρούριο της Σούδας κατέφυγαν αρκετές κρητικές οικογένειες, που επιχειρούσαν να εξασφαλίσουν τα προς το ζην με το ψάρεμα, με μικρής κλίμακας εμπορικές συναλλαγές ή και με την επαιτεία. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/2._onomastikos_katalogos_ton_en_soyda_kriton_toy_1713.pdf | |
Ιερόν παρά το Καβούσι Ιεραπέτρας. | Κοντά στο χωριό Καβούσι, στη θέση Παχλιτζάνη Αγριάδα, ανακαλύφθηκε αρχαϊκότατο ιερό. Ομοιάζει με σειρά υστερομινωικών, υπομινωικών και πρωτοελληνικών ιερών, τα οποία έχουν σχήμα ορθογώνιου δωματίου με βάθρο στη μία ή σε περισσότερες πλευρές φέρουν είδωλα και αγγεία. | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/1._ieron_para_to_kaboysi_ierapetras.pdf | |
�υνοπτικός Πίνακας - Κρητικά Χρονικά Τόμου Ι' | Περιέχει το σύνολο των άρθρων που περιλαμβάνονται στο Τόμο Ι' καθώς και περίληψη του κάθε άρθρου. | .xlsx | https://data.apdkritis.gov.gr/sites/default/files/tomos_i.xlsx |
Μετά την άλωση της Κρήτης από τους Οθωμανούς (…
Τα φρούρια της Σούδας και της Σπιναλόγκας, τα…
Μελετάται η ιστορία της μονής του Αγίου…
Δημοσιεύεται η Ριμάδα για τη θρόνιαση της…
Παρουσιάζεται η διδακτορική διατριβή του…
Παρουσιάζεται η μνημειώδης έκδοση του Χριστ.…
Παρουσιάζεται το βιβλίο του Fritz…
Στις αρχές του 1841, ένοπλα μέλη των…
Οι δημοτικές παραλλαγές των έργων της…
Ο Άγγλος επιστήμονας Michael Ventris προώθησε…
Στην Walters Art Gallery της Βαλτιμόρης…
Στο χειρόγραφο Harley 5644 της Βρετανικής…
Περιγραφή και απεικόνιση 21 χάλκινων…
Το άρθρο χωρίζεται λόγω μεγέθους σε τέσσερις…
Ετοιμάζοντας την έκδοση Τοπωνυμικού Λεξικού…
Παρουσιάζεται το έργο της Εταιρίας Κρητικών…
Πεδίο | Τιμή |
---|---|
Εκδότης (Ομάδα) | Διεύθυνση Πληροφορικής και Επικοινωνιών |
Ημ.νια Τροποποίησης | |
Ημερομηνία Δημοσίευσης | |
Ιστότοπος | https://www.apdkritis.gov.gr/ |
Μοναδικό αναγνωριστικό | 13d65248-91f0-46bf-943b-1a0692229fed |
Χωρική / Γεωγραφική Καλυπτόμενη Περιοχή | Κρήτη |
Γλώσσα | Ελληνικά |
Άδεια |
Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0)![]() |
Oνομασία του οργανισμού | Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης |
Επίπεδο Πρόσβασης | Δημόσιο |
Επαφή | Στραταριδάκης Κων/νος |